Dlaczego nie należy karać dziecko milczeniem? Zrozumieć emocje dziecka.

Dlaczego nie należy karać dziecko milczeniem? Zrozumieć emocje dziecka.

Aneta Boritzka

Tekst Aneta Boritzka

06/10/2023

Dlaczego nie należy karać dziecko milczeniem?

Każda matka, każdy ojciec, choć raz w życiu stanął przed wyborem — jak ukarać swoje dziecko? Dlaczego on jest taki “niegrzeczny”? Co mam zrobić żeby zaczął mnie słuchać? Co mam zrobić żeby zaczął zachowywać się normalnie?

Wielu rodziców w dążeniu do wychowania posłusznego i dobrze zachowującego się dziecka sięga po różnorodne metody wychowawcze. Jednym ze stosunkowo popularnych, choć bardzo kontrowersyjnych podejść, jest karanie dziecka poprzez milczenie i ignorowanie, zwłaszcza w sytuacjach, gdy jego zachowanie nie spełnia oczekiwania rodzica.

Chociaż taka metoda może przynieść krótkoterminowe rezultaty, to długotrwałe skutki są często negatywea i mogą prowadzić do poważnych problemów w późniejszym życiu dziecka.

Być może znasz ten chłód w sercu, gdy po raz kolejny musisz stawić czoła trudnej sytuacji wychowawczej. Czy pamiętasz, jak wygląda wzrok twojego dziecka, kiedy karzesz je milczeniem? Ten błysk bólu, zaszklone oczy, niezrozumienie? Może warto zastanowić się, dlaczego nie powinniśmy korzystać z tej formy kary.

Dlaczego nie należy karać dziecko milczeniem?

Lęk przed odrzuceniem – krótkotrwała poprawa 

Dzieci naturalnie pragną miłości, akceptacji i uwagi od swoich rodziców. Dlatego, kiedy czują, że są ignorowane lub odrzucone, instynktownie dążą do przywrócenia tej więzi. W rezultacie mogą krótkotrwale poprawić swoje zachowanie, próbując zaspokoić oczekiwania rodziców. Jednak taka poprawa jest często powierzchowna i oparta na strachu, a nie na rzeczywistym zrozumieniu czy wewnętrznej motywacji do zmiany.

W tym kontekście warto zrozumieć, że dla dziecka milczenie rodzica jest bardziej niż tylko brakiem komunikacji. Może być odczytywane jako sygnał, że nie jest wystarczająco dobre, że musi się bardziej starać, aby zasłużyć na miłość i akceptacja. Ten lęk przed odrzuceniem prowadzi do zachowań, które są skierowane na uzyskanie uwagi rodzica, nawet jeśli są to zachowania nie autentyczne i nie odzwierciedlają prawdziwych uczuć dziecka. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do problemów samooceną i zdolnością dziecka do wyrażania swoich prawdziwych uczuć i potrzeb.

Kara milczeniem – niebezpieczeństwo dla zdrowia psychicznego

Zachowanie dziecka wiąże się z wieloma wyzwaniami, a każda decyzja rodzica ma wpływ na jego przyszłość. Jedną z takich decyzji jest sposób reagowania na niepożądane zachowanie dziecka. Kara milczeniem, choć może wydawać się łagodna, niesie ze sobą poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego dziecka.

Dla dzieci rodzice stanowią fundament, na którym budują swoje poczucie bezpieczeństwa i wartości. Gdy rodzic decyduje się na milczenie – dziecko może odczuwać to jako brak miłości lub odrzucenia. Nawet jeśli jest to czasowe, może prowadzić do powstania głębokich ran emocjonalna.

Dzieci, które doświadczają takiego odrzucenia, często czują się samotne, niezrozumiane i niepewne. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do poważnych problemów związanych z lękiem, depresja czy innymi zaburzeniami.

Ponadto, kara milczeniem wpływa na rozwój inteligencji emocjonalnej dziecka. Zamiast nauczyć je, jak radzić sobie z trudnymi emocjami, rodzic pozbawia je szansy na naukę komunikacji i wyrażania swoich uczuć.

Jak zapewne wiesz dzieci uczą się przez naśladowanie, więc kiedy doświadczają milczenia jako formy reakcji na konflikt, mogą myśleć, że to właściwy sposób radzenia sobie z problemami w przyszłości. Taki model zachowania w dłuższym okresie może prowadzić do trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu zdrowych relacji interpersonalnych.

Co więcej, stałe narażanie na takie traktowanie może prowadzić do chronicznego stresu, który jest jednym z głównych czynników ryzyka dla wielu zaburzeń psychicznych. Chroniczny stres wpływa negatywnie na rozwój mózgu, szczególnie w młodym wieku i może prowadzić do problemów z koncentracją, pamięcią i funkcjonowaniem poznawczym.

Nie można też zapomnieć tutaj o aspekcie społecznym. Dzieci, które doświadczają kary milczeniem, mogą mieć trudności w nawiązywaniu relacji z rówieśnikami. Mogą czuć się nieśmiałe, wycofane lub niezdolne do wyrażenia swoich uczuć, co utrudnia im nawiązywanie i utrzymywanie przyjaźni.

Milczenie to potężna broń 

Możesz myśleć, że milczenie to łagodna kara “Nie krzyczę, nie biję, po prostu nie rozmawiam”. Ale zapominamy o tym, że dla małego człowieka, którego całym światem (szczególnie w tych pierwszych latach jego życia) jesteśmy my, dorośli, milczenie to prawdziwe trzęsienie ziemi. Wyobraź sobie, że najważniejsza osoba w twoim życiu nagle przestaje z tobą rozmawiać. Nie wiesz czy kiedykolwiek jeszcze się do ciebie odezwie, nie wiesz czy wasza relacja wróci do stanu poprzedniego, to jakbyś się czuł? 

Milczenie zakłóca komunikację 

Komunikacja jest podstawowym narzędziem, która pozwala nam nawiązywać relacje, wyrażać potrzeby, uczucia i myśli oraz rozwiązywać konflikty. Jest to esencja ludzkich interakcji i odgrywa kluczową rolę w procesie wychowania. Gdy rodzice decydują się na milczenie jako formę kary lub reakcji na niepożądane zachowanie dziecka, ta cenna linia komunikacji zostaje przerwana, co prowadzi jak już wiesz do szeregu negatywnych konsekwencji. 

Dlaczego jeszcze nie warto karać dziecko milczeniem? 

Po pierwsze, milczenie nie daje dziecku jasnego sygnału na temat tego, co dokładnie zrobiło źle. Dzieci, zwłaszcza te młodsze, nie zawsze są w stanie samodzielnie dojść do wniosku o przyczynie niezadowolenia rodzica. Zamiast tego mogą czuć się zagubione i zdezorientowane, nie wiedząc, jak poprawić swoje zachowanie. Tymczasem jasna i spokojna komunikacja pomogłaby im zrozumieć, gdzie popełniły błąd i jak mogą go naprawić.

Po drugie, milczenie może prowadzić do nieporozumień i spekulacji. W sytuacji braku otwartej komunikacji, dzieci często wypełniają luki w swoim rozumieniu, tworząc własną interpretację i historie, które mogą być dalekie od prawdy. Takie nieporozumienia mogą prowadzić do niepotrzebnych lęków, wyrzutów sumienia czy fałszywych przekonań na temat siebie i swojej roli w rodzinie.

Karanie milczeniem to przemoc emocjonalna!

Karanie dziecka milczeniem nie jest niewinną formą dyscypliny wychowawczej, to forma przemocy emocjonalnej, której skutki mogą być głębokie i długotrwałe. Wprowadzając dziecko w stan ciągłego poczucia winy i niepewności – takie postępowanie rodzica – zakłóca zdrowy proces samoakceptacji i kształtowania pewności siebie. Dzieci, które często doświadczają milczenia jako formę kary ze strony rodzica, często stają się dorosłymi, którzy desperacko walczą o uwagę i akceptację, zamiast czerpać radość z naturalnego procesu odkrywania siebie i swojego miejsca w świecie. Wychowanie oparte na: wsparciu, zrozumieniu i komunikacji, a nie: izolacji, odrzuceniu, jest kluczem do budowania zdrowych relacji kształtowania szczęśliwych i pewnych siebie dzieci

 

Related Articles

Related

O autorze

Aneta Boritzka

Kieruje się przekonaniem, że każdy ma możliwość kształtowania swojego życia i decydowania o jego jakości – każdy ma szansę w pełni wykorzystać posiadane zasoby i osiągnąć zamierzone cele. Sama podróż do wyznaczonego celu jest niesamowitą przygodą. - Aneta Boritzka

2 komentarze

  1. PatrykTarachon.pl

    To mogłoby być przekomiczne w skeczu, ale nie w życiu.

  2. Wrocław

    Świetny artykuł. Naprawdę dobrze napisane. Wielu osobom wydaje się, że posiadają rzetelną wiedzę na poruszany przez siebie temat, ale niestety tak nie jest. Stąd też moje miłe zaskoczenie. Świetny artykuł. Będę rekomendował to miejsce i często tu zaglądał, aby poczytać nowe posty.

Cytat

„Czy wiesz, że homar, gdy wyrasta ze starego pancerza, znajduje najcięższy głaz w okolicy i wsuwa się pod niego, wykonując niewielki podkop? Po chwili czuje na własnym ciele presję tak nieprzyjemną, że jest bliski śmierci. Ten ból jest jednak konieczny, by zniszczyć stary pancerz i dać możliwość powstania nowemu, który będzie pasował do obecnych rozmiarów skorupiaka.” – To nie są moje słowa, to słowa Jolanty Pieli, która doskonale opisuje konieczność wychodzenia poza strefę komfortu.

Gdybym mogła dać sobie tylko jedną radę sprzed kilku lat byłoby nią:

„Przestań się bać, rób to, o czym marzysz, to, co jest dla Ciebie ważne”